Bütçe açığı Eylül'de 310 milyar TL'ye yükseldi, ancak dokuz aylık veriler güçlü bir faiz dışı fazlaya işaret ediyor
Türkiye merkezi yönetim bütçesi açıklandı Eylül 2025’te 310 milyar TL açık12 aylık cari açığı genişleterek 2,04 trilyon TL'den 2,25 trilyon TL'ye. birincil dengeFaiz ödemelerini hariç tutan 73 milyar TL açık aynı ayda. Bir yıl önce bütçe şunu göstermişti: 100,5 milyar TL açık ve bir 48,2 milyar TL faiz dışı fazla.
Fitch Ratings, Türk Lirasını 2027'de 53'te Görecek
Ancak büyük bir kısmı olduğundan kurumlar ve gelir vergisi gelirleri geçen yılın ağustos ayından eylül ayına kaydıİki ayın birleşik değerlendirmesi daha net bir resim sağlıyor. için Ağustos – Eylül dönemiveriler şunu gösteriyor: 212,9 milyar TL toplam açık ve bir 203,4 milyar TL faiz dışı fazlaile karşılaştırıldığında 230,1 milyar TL Ve 15,7 milyar TL 2024'ün aynı döneminde ise temel mali trendde belirgin bir iyileşme görülüyor.
Reel vergi geliri %17 arttı, faiz dışı denge hızla iyileşiyor
Bu dönemde, Gerçek vergi gelirleri yaklaşık %17 arttısırasında Faiz dışı harcamalardaki reel büyüme yüzde 5 civarında sınırlı kaldıfaiz dışı dengedeki iyileşmeyi tetikledi. 12 aylık hareketli bütçe açığı itibaren yükseldi 2,04 trilyon TL'den 2,25 trilyon TL'yebu arada birincil açık itibaren arttı 108 milyar TL'den 229 milyar TL'ye. Karşılaştırma yapmak gerekirse, 2024 yılı sonunda bu rakamlar şu şekildeydi: 2,11 trilyon TL Ve 836 milyar TLsırasıyla.
Ocak-Eylül döneminde faiz dışı dengede güçlü toparlanma
2025 yılının ilk dokuz ayında, faiz dışı harcamalar gül yıllık %37 nominal terimlerle, yalnızca tercüme %0,7 reel büyüme. Vergi gelirleribu arada arttı yıllık %51 (Gerçek anlamda %11). Toplam gelirler arttı nominal olarak %48 Ve Gerçek anlamda %9.
Bu güçlü performansın temel itici gücü, Kişisel gelir vergisi gelirlerinde yıllık %93 artışMevduat ve yatırım fonları üzerindeki yüksek stopaj vergilerini yansıtıyor. 9 Temmuz'da vergi stopajı %15'ten %17,5'e çıkarıldı kabaca katkıda bulunması bekleniyor 80 milyar TL Yılın ikinci yarısında bütçeye aktarılacak.
Sonuç olarak, birincil denge birinden sallandı 161 milyar TL açık 2024 yılının ilk dokuz ayında 445 milyar TL fazla 2025 yılının aynı döneminde. Ancak manşet bütçe açığı itibaren genişletildi 1,07 trilyon TL'den 1,22 trilyon TL'ye Artan faiz ödemeleri nedeniyle.
Faiz maliyetleri manşet iyileştirmesini sınırlıyor
Birincil tarafta önemli ilerleme kaydedilmesine rağmen, faiz harcamaları genel bütçe açığı üzerinde ağır bir yük oluşturmaya devam ediyor. Ödemeler arttı 913 milyar TL geçen yılın ilk dokuz ayında 1,67 trilyon TL bu yıl — bir %82 artış.
Son yıllarda vergi gelirleri önemli ölçüde artarken, borç servisi maliyetlerindeki daha hızlı artış, faiz ödemelerinin vergi gelirlerine oranı daha yüksek olması mali alanı aşındırıyor ve bütçe açığının kötüleşmesine katkıda bulunuyor. 2026-2028 Orta Vadeli Program (OVP)Eylül ayının başında yayınlanan, hükümetin tahminlerini yukarı yönlü revize ederek tahmini faiz harcamalarını 1,95 trilyon TL'den 2,05 trilyon TL'ye 2025 ve sonrası için 2,28 trilyon TL'den 2,74 trilyon TL'ye 2026 için.
Tüm yıl açığının GSYİH'nın %3,6'sı olması bekleniyor
Son OVP aynı zamanda 2025 yıl sonu bütçe açığı projeksiyonu yukarıya doğru 1,9 trilyon TL (GSYH'nin %3,1'i) ile 2,2 trilyon TL (GSYH'nin %3,6'sı)büyük ölçüde piyasa tahminleriyle uyumlu. 2026 için bütçe açığının GSYH'ye oranı şubattan bu yana yükseltildi: %2,8 ila %3,5.
Bu revizyonlara rağmen görünüm hala sinyal veriyor kademeli mali konsolidasyon açık oranlarıyla karşılaştırıldığında 2023'te %5,1 Ve 2024'te %4,7. Hükümetin tahmini bir 2026 yılı için vergi gelirlerinde %28 artışonun çok üstünde %19,7 deflatör varsayımıolasılığını akla getiriyor ek vergi tedbirleri veya bir Enflasyon muhasebesinin kısmen geri alınması önümüzdeki yıl.
Bu arada, tahakkuk esaslı ve nakit esaslı bütçe verileri arasındaki farklılıkBüyük ölçüde depremle ilgili tahsislerin gecikmiş kullanımından kaynaklanan bu durumun önümüzdeki aylarda da devam etmesi bekleniyor.
Yorumlar kapalı.