Türkiye, Güney Afrika'nın İsrail'e karşı Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanı'nda (UAD) açtığı soykırım davasına katılmak için resmen başvuruda bulundu.
Türkiye, Uluslararası Adalet Divanı Tüzüğü'nün 63. maddesi uyarınca Güney Afrika davasına Nikaragua, Kolombiya, Libya, Filistin ve İspanya'nın ardından müdahale bildiriminde bulunan altıncı ülke oldu.
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, 7 Ağustos'ta sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Dünyada hiçbir ülke uluslararası hukukun üstünde değildir” dedi. “Uluslararası Adalet Divanı'ndaki dava, İsrail'in suçlarının cezasız kalmamasını sağlamak açısından son derece önemlidir” diye vurguladı.
Güney Afrika, İsrail'e karşı Gazze'deki Filistinlilere karşı işlediği savaş suçları nedeniyle Aralık 2023'te dava açtı. İsrail, Ekim 2023'ten bu yana saldırılarında çoğunluğu kadın ve çocuk olmak üzere yaklaşık 40.000 sivili öldürdü ve yaklaşık 2 milyon Filistinliyi uygun yiyecek, barınak ve diğer temel ihtiyaçlardan mahrum bıraktı.
Keçeli, Uluslararası Adalet Divanı'nın, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarını durdurması ve insani yardımların Refah üzerinden ulaştırılması gerektiğine karar verdiğini hatırlatarak, BM Güvenlik Konseyi'nin bu karar doğrultusunda üzerine düşeni yapması çağrısında bulundu.
Diplomatik kaynaklara göre Türkiye'nin müdahale beyanı, diğer başvuran ülkeler arasında en ayrıntılı, kapsamlı ve iyi savunulan beyandır. Türkiye, davaya katılma niyetini Mayıs ayı başında açıkladı. Kaynaklar, Türkiye'nin dosyasını uzun ve titiz bir hukuki çalışmanın ardından sunduğunu vurguluyor.
Kaynaklar, “Türkiye'nin titiz yaklaşımı, ICJ'ye Soykırım Sözleşmesi'ni doğru yorumlamak için sağlam bir yasal çerçeve sağlıyor. Türkiye'nin sunumu, Sözleşme'nin 1, 2 ve 3. maddeleri kapsamındaki yükümlülükleri belirliyor ve soykırım eylemlerini soruşturmak ve kovuşturmak için uygun önlemlere ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor” dedi.
ICJ, Ocak 2024'te verdiği çığır açıcı görüşünde, İsrail'in Filistin topraklarını işgal ve ilhakının hukuka aykırı olduğunu ve Filistinlilere karşı uyguladığı ayrımcı yasa ve politikaların ırk ayrımcılığı ve apartheid yasağını ihlal ettiğini ilan etti.
Kaynaklara göre Türkiye'nin müdahale açıklaması, UAD'nin görüşüyle örtüşmekte olup, bu yönüyle Türkiye'nin davaya ilişkin hukuki argümanlarını güçlendirmektedir.
Gelecekteki davalar için değerli bir referans
“Türkiye tarafından sunulan ayrıntılı hukuki argümanlar ve kapsamlı analizler, gelecekteki davalar için değerli referanslar olarak hizmet edebilir ve uluslararası insancıl hukukun gelişimine katkıda bulunabilir. Bu müdahale yalnızca Gazze'deki acil krizi ele almakla kalmıyor, aynı zamanda gelecekte benzer durumların ele alınması için küresel yasal çerçeveyi de güçlendiriyor” diye hatırlattı kaynaklar.
Kaynaklar, İsrail'in savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım eylemlerini bu kadar pervasızca işlemesinin nedenlerinden birinin de İsrail'de ve dünyada cezasızlık algısı olduğunu vurguladı.
Kaynaklar, bu algının ancak, Uluslararası Adalet Divanı ve Uluslararası Ceza Mahkemesi gibi uluslararası mahkemelerin aldığı kararlar doğrultusunda, küresel sistemin İsrail'i ve bu suçları işleyen diğer ülkeleri cezalandırmak için hızla harekete geçmesiyle ortadan kaldırılabileceğini belirtti.
“Türkiye'nin müdahalesi, İsrail'in tüm uluslararası toplumu ve hukuku hiçe sayan tutumuna karşı atılmış ciddi bir adımdır” denildi.
Uluslararası Adalet Divanı, Türkiye'nin davaya katılma talebine ilişkin İsrail ve Güney Afrika'dan görüşlerini isteyecek.
hurriyetdaillynews.com
Yorumlar kapalı.