ABD'nin İran'daki “Kürt Kartı” Türkiye'nin İmralı Sürecini Etkileyebilir mi?
ABD'nin artan bölgesel çatışmalarda Kürt gruplarını İran'a karşı harekete geçirebileceği yönündeki spekülasyonlar artarken, Ankara'daki siyasi çevreler böyle bir hamlenin Türkiye'nin devam eden “İmralı sürecini” nasıl etkileyeceğini tartışıyor. Siyasi haberlerde adı geçen hükümet kaynakları ve istihbarat yetkililerine göre Ankara, İran'da bir Kürt cephesi açma girişimlerinin, Irak veya Suriye'de izlenen benzer stratejilerden çok daha karmaşık olacağına inanıyor.
İran'da Olası “Kürt Kartı” Tartışması
ABD-İsrail'in İran'a karşı savaşının ardından, Washington'un bölgedeki Kürt gruplarını Tahran'a karşı harekete geçirme girişiminde bulunup bulunmayacağına ilişkin tartışmalar yoğunlaştı.
Tartışma, ABD Başkanı Donald Trump'ın Irak ve İran'daki Kürt liderlerle telefon görüşmeleri yaptığının bildirilmesinin ardından ivme kazandı. Temaslar, Kürt muhalif grupların İran'a karşı potansiyel bir kara cephesinin parçası olarak örgütlenebileceği yönündeki spekülasyonları alevlendirdi.
Analistler böyle bir stratejinin ABD'nin geçmişteki yaklaşımlarını yansıtacağını söylüyor Irak ve SuriyeKürt güçlerinin askeri operasyonlarda yerel ortak olarak kullanıldığı yer.
Ancak Türkiye'nin yönetici çevrelerindeki tartışmalara göre bu modelin İran'da kopyalanması çok daha zor olabilir.
Ankara'nın Bakışı: İran Farklı
Gazeteci Nuray Babacan'ın haberine göre Ankara'daki hükümet yetkilileri ve istihbarat kaynakları, İran'ın iç yapısının Kürt seferberliğinin başarılı olma ihtimalini çok azalttığını öne sürüyor.
İran'daki etnik ve mezhepsel dengenin bölgenin diğer bölgelerine göre önemli ölçüde farklılık gösterdiğine dikkat çekiyorlar.
İran'da:
Yetkililer, Kürt siyasi hareketlerinin sorunlara genellikle ideolojik bir perspektiften yaklaştığını, ancak İran'daki diğer birçok topluluğun da gelişmeleri dini ve mezhepsel merceklerle yorumlama eğiliminde olduğunu ileri sürüyor.
Bu dinamiğin, farklı etnik gruplar arasında koordineli rejim karşıtı seferberliği çok daha az olası hale getirdiğini söylüyorlar.
Kürt İşbirliğinin Sınırlı Etkisi
Ankara'da dolaşan bir diğer iddia ise, az sayıda Kürt grubunun dış güçlerle işbirliği yapması durumunda bile etkilerinin sınırlı kalacağı yönünde.
İran'ın nüfusu aşıyor 100 milyonYetkililer, yerel bir isyanın siyasi dengeyi önemli ölçüde etkilemeye çalışacağına inanıyor.
Bazı analistler ayrıca İran'daki Kürt topluluklarının bazı komşu ülkelerdeki Kürt nüfusa kıyasla nispeten daha geniş kültürel ve yasal haklara sahip olduğuna ve bunun da büyük ölçekli isyan teşviklerini azaltabileceğine dikkat çekiyor.
ABD Desteğine Yönelik Tarihsel Şüphecilik
Hükümet içerisindeki kişiler aynı zamanda Kürtlerin dış güçlere karşı tutumlarını şekillendiren tarihsel emsallere de dikkat çekiyor.
Sık sık alıntılanan bir örnek, deneyimdir. Molla Mustafa Barzani1970'lerde Irak'ta Saddam Hüseyin hükümetine karşı savaşan kişi. O dönemde ABD, Bağdat'la siyasi bir anlaşmaya vardıktan sonra desteğini geri çekmiş ve Kürt güçlerini açıkta bırakmıştı.
Türk yetkililere göre bu tarihi anı, Kürt liderleri İran'la bir çatışmaya derinlemesine dahil olma konusunda temkinli davranmaya yöneltebilir.
Iraklı Kürt Liderliğinin Katılması Olasılıksız Görünüyor
Irak Kürdistanı'nda Barzani liderliğinin yeni bir bölgesel çatışmaya bulaşması pek olası görünmüyor.
Siyasi gruplarla ilişkiliyken Bafel Talabani Genellikle Washington'a daha yakın olarak görülse de bölgesel etkilerinin nispeten sınırlı olduğu düşünülüyor.
Gözlemciler ayrıca ABD'nin Suriye'deki politikasını yakın zamanda merkezi hükümeti destekleme yönünde değiştirdiğini ve Kürt liderliğindeki güçleri Şam'la bir anlaşmaya varmaya ittiğini de belirtiyor.
Ankara'nın değerlendirmesine göre bu gelişmeler, Washington'un İran'a yönelik operasyonlara geniş bir Kürt desteği oluşturmakta zorlanabileceğine işaret ediyor.
Yavuz Baydar: Trump'ın İran'a Karşı Kürt Desteği Çağrısı Bölgesel Sorunları Artırıyor
Türkiye'nin İmralı Sürecine Potansiyel Etkisi
Tartışma aynı zamanda bölgesel gelişmelerin Türkiye'nin kalkınmasını etkileyip etkilemeyeceğine dair soruları da gündeme getirdi. İmralı süreciPKK'nın tutuklu lideri Abdullah Öcalan'la bağlantılı diyaloğu içeren bir görüşme.
Siyasi kaynaklara göre bölgedeki Kürt siyasi dinamikleri genellikle kamuoyunun duyarlılığından ziyade organize militan gruplar tarafından şekilleniyor.
Geçmişte istihbarat teşkilatları ve bölgesel güçler, ABD gibi grupları etkilemeye çalıştı. PKK askeri destek ve siyasi nüfuz yoluyla.
Türk yetkililer, bu ağların bazen propaganda veya baskı yoluyla Kürt kamuoyunu şekillendirmeye çalıştığını ileri sürüyor.
PKK'nın Bölgesel Politikadaki Rolü
Ankara'da dolaşan bir diğer görüş ise PKK'nın tarihsel olarak bazı bölgesel aktörler tarafından yararlı bir jeopolitik araç olarak algılandığı yönünde.
Örneğin, Suriye'nin Türkiye'ye yönelik daha geniş stratejik hesaplarının bir parçası olarak Abdullah Öcalan'ın ülkede ikamet etmesine bir zamanlar izin verdiğine inanılıyor.
Benzer şekilde İranlı yetkililer de zaman zaman stratejik amaçlar doğrultusunda PKK'nın faaliyetlerine hoşgörü göstermek veya dolaylı olarak destek vermekle suçlanıyor.
Süreç Üzerinde Sınırlı Etki Bekleniyor
Bölgesel çalkantılara rağmen siyasi kaynaklar, krizin devam ettiğini öne sürüyor. İmralı süreci Türkiye'de önemli ölçüde etkilenmeyebilir.
Yetkililer, hem devlet kurumlarının hem de bizzat Abdullah Öcalan'ın sürece dahil edilmesinin sürecin devamlılığını sağlayabileceğini savunuyor.
Yine de bazı gözlemciler sonuçları tahmin etme konusunda temkinli davranıyor.
Babacan'ın analizinde belirttiği gibi, siyasi süreç belirsizliğini koruyor ve sürecin son aşaması netleşmeden kesin sonuçlara varmak için henüz erken olabilir.
Yazar: WS37
PA Türkiye, Türkiye gözlemcilerini farklı görüş ve görüşlerle bilgilendirmeyi amaçlamaktadır. Sitemizde yer alan yazılar mutlaka yayın kurulumuzun görüşünü temsil etmeyebilir veya onay anlamına gelmeyebilir.
İngilizce YouTube kanalımızı takip edin (REAL TURKEY):
https://www.youtube.com/channel/UCKpFJB4GFiNkhmpVZQ_d9Rg
Twitter'da: @AtillaEng
Facebook: Gerçek Türkiye Kanalı: https://www.facebook.com/realturkeychannel/
Yorumlar kapalı.