Ankara'da dikkatler, TBMM'nin “Terörsüz Türkiye” girişimi kapsamında oluşturulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun rapor taslağına çevrildi. İktidar koalisyonundan bazı isimler “umut hakkı” gibi konularda fikir birliği sinyali verirken, taslaktan çıkan bilgiler nihai metnin DEM Partisi'nin beklentilerini karşılamayabileceğini gösteriyor. Raporun, geniş bir af ya da PKK'nın üst düzey isimlerinin yararına açık hükümler sunmaksızın, silahsızlanmaya ilişkin sınırlı yasal düzenlemeler önermesi bekleniyor.
Taslak Dağıtıldı, Son Görüşmeler Devam Ediyor
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, geçtiğimiz hafta komisyonun ortak raporunun kişiselleştirilmiş taslağını mecliste grup sahibi partilerin temsilcileriyle paylaşmıştı. Pazartesi günü, parlamento grubu olmayan ancak komisyonda sandalyesi bulunan küçük partilerin temsilcilerini ayrı ayrı davet etti.
Bu istişarelerin ardından komisyonun gelecek hafta toplanarak nihai metni Genel Kurul'a sunmadan önce müzakere etmesi bekleniyor.
MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, daha önce “umut hakkı” konusunda uzlaşmaya varıldığını öne sürerek, raporun hem Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) hem de Anayasa Mahkemesi kararlarına uyulmasını tavsiye edeceğini belirtmişti.
Ancak taslağa aşina olan kaynaklar, “umut hakkı” ibaresinin metinde açıkça yer almadığını söylüyor.
Yedi Bölüm, Kırk Sayfa
Taslak raporun yaklaşık 40 sayfaya yayılan yedi bölümden oluştuğu bildiriliyor. İlk dört bölümde “Terörden Arındırılmış Türkiye, Terörden Arındırılmış Bölge” hedefi özetleniyor ve Kürt meselesine ilişkin tarihsel bağlam sunuluyor.
Üzerinde mutabakata varılan çerçeve şunları içermektedir:
-
Silahsızlanmayı teşvik edecek yasal teşvikler
-
Eve dönüş süreçlerini destekleyecek önlemler
-
Demokratikleşmeyle bağlantılı öneriler
Yetkililerin PKK'nın tamamen silah bıraktığını doğrulamasının ardından yasal adımların eş zamanlı olarak başlaması bekleniyor. Herhangi bir zaman çizelgesi belirtilmedi.
Rapor, infaz ve ceza hukukunda evrensel ilkelere atıfta bulunurken, “umut hakkı” tabirini kullanmaktan kaçınıyor.
Bildirildiğine göre diğer tavsiyeler arasında şunlar yer alıyor:
-
PKK'ya özgü yasal düzenlemelerin kamuoyunda cezasızlık veya genel af algısı yaratmamasının sağlanması
-
Sürece katılan kurum ve kişilerin hukuki güvencelerinin sağlanması
-
Siyasi Partiler Kanunu, Seçim Kanunu gibi mevzuatın revize edilmesi
-
Kayyum atamalarına ilişkin yasal boşlukların giderilmesi
Ayrı Geçici Kanun Planlanıyor
Komisyonun raporuna paralel olarak, Mart ayında sunulması beklenen bağımsız, geçici bir yasa taslağı üzerinde çalışmalar devam ediyor.
Türkiye Gazetesi'nin haberine göre, ilk adım dar tanımlı bir geçici yasayı içerecek. Mevzuat şunları sağlayacaktır:
-
Yalnızca feshi resmi olarak onaylanmış kuruluşlara uygulanır
-
Diğer gruplar için emsal teşkil etmekten kaçının
-
FETÖ gibi örgütlere uygulanmasının engellenmesi
Meclis onayının ardından Türk Ceza Kanunu (TCK), Terörle Mücadele Kanunu (TMK), Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) ve İnfaz Kanunu'nda idari düzenlemelerin yanı sıra değişiklikler yapılacak.
Genel Af Yok
Çerçevede genel bir af öngörülmüyor.
Suça Karışmayan Üyeler
Önerilen uyum yasaları uyarınca:
-
Suç işlemeyen ve bir yıl içinde kendi isteğiyle teslim olan PKK'lılar, “etkin pişmanlık” benzeri hükümlere tabi tutulacak.
-
Hapis cezasına çarptırılmayacaklar ancak adli gözetim altına alınacaklar.
-
Başka suç meydana gelmediği sürece adli kontrol tedbirleri beş yıl süreyle yürürlükte kalacak.
Aslında, herhangi bir suçla ilgisi olmayan kişiler hapishanenin dışında ancak izlenen koşullar altında kalacaktı.
Suçlara Karışan Üyeler
Suç işleyen üyeler için herhangi bir af öngörülmemektedir.
Şu anda hapsedilenler ayrı bir infaz rejimine tabi olacak. Cezalarının çoğunu çekmiş olan kişiler, işledikleri suçların ağırlığına ve şartlı salıverilme kriterlerine bağlı olarak, kalan süreyi sıkı adli kontrol altında cezaevi dışında tamamlayabilirler.
Abdullah Öcalan Faydalanır mı?
PKK lideri Abdullah Öcalan'ın statüsü hukuken ayrıdır.
Türkiye İnfaz Kanunu'na göre, örgüt çerçevesinde devletin güvenliğine, anayasa düzenine veya milli savunmaya karşı işlenen suçlardan dolayı ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılan kişiler şartlı tahliyeden yararlanamıyor.
Dolayısıyla mevcut yasa Öcalan'ın şartlı salıverilme hükümlerinden yararlanmasına izin vermiyor.
AİHM içtihatlarıyla ilgili olarak “umut hakkı” konusundaki tartışma periyodik olarak yeniden su yüzüne çıksa da, komisyon raporu taslağının bu çerçeveyi doğrudan değiştirecek açık bir dilden kaçındığı bildiriliyor.
DEM Partisinin Beklentileri Karşılanamıyor mu?
Ortaya çıkan tablo, kapsamlı bir siyasi çözüm yerine, kesin olarak doğrulanmış silahsızlanmaya bağlı, kalibre edilmiş, sınırlı bir reform paketini akla getiriyor.
DEM Partisi hakların daha geniş çapta tanınmasını ve daha net yasal garantileri savunurken, taslağın şu amaçlarla tasarlandığı görülüyor:
-
Cezasızlık algısını önleyin
-
Kamu düzeninin korunmasını sağlayın
-
Uygulanabilirliği dar anlamda tanımlanmış koşullara sınırlayın
Kısacası önerilen çerçeve, kapsamlı siyasi imtiyazlar yerine kontrollü yeniden entegrasyona ve yasal uyumlaştırmaya öncelik veriyor.
Bu yaklaşımın Kürt yanlısı siyasi aktörleri tatmin edip etmeyeceğini veya parlamento tartışmalarına dayanıp dayanamayacağını, rapor Genel Kurul'a doğru ilerlerken göreceğiz.
PA Türkiye, Türkiye gözlemcilerini farklı görüş ve görüşlerle bilgilendirmeyi amaçlamaktadır. Sitemizde yer alan yazılar mutlaka yayın kurulumuzun görüşünü temsil etmeyebilir veya onay anlamına gelmeyebilir.
İngilizce YouTube kanalımızı takip edin (REAL TURKEY):
https://www.youtube.com/channel/UCKpFJB4GFiNkhmpVZQ_d9Rg
Twitter: @AtillaEng
Facebook: Gerçek Türkiye Kanalı: https://www.facebook.com/realturkeychannel/
Yorumlar kapalı.